|
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda 5228 sayılı
Kanunla(1) yapılan değişiklikler ve katma değer vergisi
uygulamasında tereddüt yaratan diğer hususlarla ilgili
olarak aşağıdaki düzenleme ve açıklamaların yapılmasına
gerek duyulmuştur.
1. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNUNUN 13 ÜNCÜ MADDESİ
KAPSAMINDAKİ İSTİSNALARA İLİŞKİN DÜZENLEME VE AÇIKLAMALAR
Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin başlığı,
5228 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle “Araçlar, kıymetli
maden ve petrol aramaları ile ulusal güvenlik harcamaları ve
yatırımlarda istisna” şeklinde değiştirilmiş, mülga (b)
bendi yeniden düzenlenmiş, (c) bendi değiştirilmiş ve
maddeye (e) ve (f) bentleri eklenmiştir.
Ayrıca maddenin son fıkrasında yapılan değişiklikle,
Bakanlar Kuruluna 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232 nci
maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta olan haddi,
istisna uygulamasında asgari tutar olarak belirleme ve
belirlenen bu tutarı iki katına kadar artırma, sıfıra kadar
indirme, Maliye Bakanlığına da istisna kapsamına girecek
teslim ve hizmetleri tanımlama, istisnaya ilişkin usul ve
esasları belirleme konusunda yetki verilmiştir.
Bu yetkiye dayanılarak maddede yer alan yeni istisna
düzenlemeleriyle ile ilgili usul ve esaslar aşağıdaki
şekilde tespit edilmiştir.
1.1. Liman ve Hava Meydanlarında Yapılan Hizmetlere İlişkin
İstisna
Katma Değer Vergisi Kanununun 5035 sayılı Kanunla değişik
17/4-ı maddesinde yer alan “Deniz ve hava taşıma araçları
için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler”e ilişkin
istisna hükmü, 5228 sayılı Kanunla 13 üncü maddenin (b)
bendi olarak düzenlenmiştir.
Bu düzenleme sonucunda liman ve hava meydanlarında deniz ve
hava taşıma araçları için ifa edilen hizmetler tam istisna
kapsamında işlem görecektir. İstisna kapsamına yük ve
yolcuya verilen tahmil, tahliye ve benzeri hizmetler ile
araçlar için yapılan seyrüsefere ilişkin her türlü hizmet
girmektedir. Bu hizmetlerin liman ve hava meydanı
işletmeleri dışında diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından
ifa edilmesinin istisna uygulaması açısından önemi
bulunmamaktadır.
İstisna kapsamında işlemleri bulunan mükelleflerin iade
talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinde yer alan ihracat istisnasına ilişkin esaslar
çerçevesinde sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali
müşavir tasdik raporu ibraz edilen durumlarda da ihracat
istisnası için öngörülen limitler geçerli olacaktır.
İade talebi bir dilekçe ile yapılacak, dilekçeye yüklenilen
katma değer vergisi tablosu ile indirilecek katma değer
vergisi ve istisna kapsamında düzenlenen satış faturalarının
listesi eklenecektir.
1.2. Altın, Gümüş ve Platin ile İlgili Arama, İşletme,
Zenginleştirme ve Rafinaj Faaliyetlerine Yönelik Teslim ve
Hizmetlerde İstisna
Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin (c)
bendinde 5228 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile “Altın,
gümüş ve platin ile ilgili arama, işletme, zenginleştirme ve
rafinaj faaliyetlerine ilişkin olmak üzere, bu faaliyetleri
yürütenlere yapılan teslim ve hizmetler” istisna kapsamına
alınmıştır. Bu istisnanın uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar söz konusu maddede Bakanlığımıza tanınan yetkiye
dayanılarak aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.
1.2.1. İstisna Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler
Bu İstisnanın uygulanabilmesi için satın alınan mal ve
hizmetlerin altın, gümüş veya platin ile ilgili arama,
işletme, zenginleştirme ve rafinaj faaliyetlerinin
yürütülmesinde kullanılması gerekmektedir. Bu nedenle
mobilya, mefruşat ve benzeri demirbaşlar ile binek
otomobili, insan taşımaya mahsus otobüs, minibüs ve benzeri
araç alımları istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir.
İstisna kapsamında değerlendirilmeyecek olan bu alımların
yedek parça, yakıt, tadil, bakım ve onarım masrafları ile
idari hizmet birimlerinin tadil, bakım, onarım, ısıtma,
aydınlatma giderleri, her türlü büro malzemesi, kırtasiye,
yiyecek, giyecek gibi alımlar ve temizlik hizmetlerinde
istisna uygulanmayacaktır.
Ancak, yukarıda sayılan faaliyetlerin icrası ile ilgili
ekipman, makine, teçhizat, sarf malzemesi, yedek parça, iş
makinesi, enerji, etüt, proje, müşavirlik, inşaat işleri,
taşıma, her türlü kiralamalar (binek otomobili hariç), satın
alınması veya kiralanması istisna kapsamına giren iktisadi
kıymetlerin tadil, bakım ve onarım hizmetleri gibi mal ve
hizmet alımları istisna kapsamında değerlendirilecektir.
1.2.2. Arama Faaliyetlerinde İstisna Uygulaması
1.2.2.1. Arama Faaliyetlerinin Başlangıç Aşamasında İstisna
Uygulaması
3213 sayılı Maden Kanunu(2) hükümlerine göre, Enerji ve Tabi
Kaynaklar Bakanlığınca sadece altın, gümüş veya platin
aramaya yönelik ruhsat verilememekte, maden arama adı
altında ruhsat verilmektedir. Bu nedenle, arama
faaliyetlerinde istisnanın alımlarda önce vergi uygulanıp
daha sonra yüklenilen verginin iade edilmesi suretiyle
yürütülmesi uygun görülmüştür.
Buna göre, ilgili Bakanlığa müracaat edip maden arama
ruhsatı alan firmaların bu faaliyetleriyle ilgili mal ve
hizmet alımlarında genel hükümler çerçevesinde katma değer
vergisi uygulanacaktır. Arama ruhsatı alan firmaların Maden
Kanununun 24 üncü maddesine göre hazırlayıp verecekleri
arama faaliyet raporları Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığınca değerlendirilecektir. Bakanlıkça raporun
kapsadığı dönem içinde yapılan arama sonunda altın, gümüş
veya platin bulgusuna ilişkin kanaat oluşması halinde
firmaya örneği Ek:1’de yer alan bir yazı verilecektir.
Firma, bu dönem içinde yaptığı harcamalardan istisna
kapsamına girenleri bu Tebliğin (1.2.1) bölümüne göre
belirleyerek, (1.5) bölümündeki limiti de dikkate almak
suretiyle iade tutarını tespit edecek ve vereceği ilk
beyannameye iade olarak dahil edecektir. Beyannamede ortaya
çıkacak KDV alacağı, miktarına ve nakden ya da mahsuben
talep edilip edilmediğine bakılmaksızın münhasıran yeminli
mali müşavir tasdik raporu veya vergi inceleme raporu ile
iade edilecektir. Yeminli mali müşavir tasdik raporlarında
ihracat istisnası için öngörülen limitler geçerli olacaktır.
İade için, 84 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin “Özel Esaslar”
bölümündeki düzenlemeler saklı kalmak şartıyla, iade talep
dilekçesi ile birlikte yeminli mali müşavir tasdik raporunun
vergi dairesine verilmesi yeterlidir. Yukarıda sözü edilen
(Ek:1) Bakanlık yazısı ile yüklenilen vergi tablosu ve
istisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme ilişkin
olarak indirilecek katma değer vergisi listesinin yeminli
mali müşavir raporu ekinde yer alması gereklidir.
Beyannamelerini verdikten sonra iade tutarı kadar banka
teminat mektubu ibraz eden mükelleflerin iade talepleri
raporların vergi dairesine intikali beklenmeden yerine
getirilebilecek, teminat vergi inceleme raporu veya yeminli
mali müşavir tasdik raporu sonucuna göre çözülecektir.
Teminat karşılığında nakden veya mahsuben iade talepleri
vergi dairesine verilecek bir dilekçe ile yapılacaktır.
Dilekçeye; yukarıda belirtilen belgelerin yanı sıra banka
teminat mektubu da eklenecek, iade talebi ekler
tamamlanmadıkça hüküm ifade etmeyecektir. Teminatın çözümü
ile ilgili yeminli mali müşavir raporuna bu belgelerin
yeniden eklenmesine gerek olmadığı açıktır. Raporlarda fazla
iade alındığının tespiti halinde genel hükümlere göre işlem
yapılacağı tabiidir. Eksik iade alındığının ortaya çıkması
halinde ise fark iade tutarı, raporların vergi dairesine
intikal ettiği tarihi izleyen ilk beyannameye iade olarak
dahil edilecektir.
1.2.2.2. Altın, Gümüş veya Platin Bulgusunu Gösteren
Faaliyet Raporundan Sonraki Aşamada İstisna Uygulaması
Altın, gümüş veya platin bulgusuna rastlandığına ilişkin
faaliyet raporunun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca
kabul edilmesinden sonra arama faaliyeti devam ediyorsa
firmalar, bu Tebliğin (1.2.1) bölümündeki açıklamaları
dikkate alarak arama faaliyetlerinde kullanılacak mal ve
hizmetleri belirten bir listeyi Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığına vereceklerdir. Bu listeler Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığınca değerlendirilecek ve istisna
kapsamına girmediği mütalaa edilen mal ve hizmetlerin liste
kapsamından çıkarılması temin edildikten sonra Ek:2’de yer
alan yazı tanzim edilecek ve onaylanacaktır.
Alışlarında katma değer vergisi uygulanmamasını isteyen
işletmeler, yukarıda sözü edilen (Ek:2) Bakanlık yazısı ile
ekini oluşturan listenin firma yetkilileri tarafından imza
ve kaşe tatbik edilmek suretiyle onaylanmış bir örneğini
satıcılara vereceklerdir. Satıcılar yaptıkları teslim ve
hizmet ifalarına ilişkin faturada Vergi Usul Kanununun
muhafaza ve ibraz hükümleri gereğince saklamak zorunda
oldukları Bakanlık yazısına dayanarak, bu Tebliğin (1.5)
bölümündeki açıklamaları da göz önünde bulundurmak suretiyle
katma değer vergisi hesaplamayacaklardır.
Bu düzenleme tam istisna mahiyetinde olduğundan, istisna
kapsamına giren teslim ve hizmetler dolayısıyla yüklenilen
vergiler indirim yoluyla telafi edilememeleri halinde
mükelleflere nakden veya mahsuben iade edilebilecektir.
Mükellefler istisna kapsamındaki işlemlerin beyan edildiği
dönem beyannamelerine; iade talep dilekçesi ve yukarıda sözü
edilen (Ek:2) Bakanlık yazısının eki ile birlikte bir
örneğini, istisna kapsamındaki satışlara ait yüklenilen
vergi tablosunu, istisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği
döneme ilişkin indirilecek katma değer vergisi ve istisna
kapsamında düzenlenen satış faturalarının listesini
ekleyeceklerdir.
İade talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinin ihracat istisnasından doğan katma değer
vergisinin iadesindeki esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir tasdik
raporu ibraz edilen durumlarda da ihracat istisnası için
öngörülen limitler geçerli olacaktır.
Diğer taraftan, arama faaliyetinde bulunanların, istisna
kapsamına girdiği ilgili Bakanlıkça onaylanan mal ve
hizmetleri, kısmen veya tamamen katma değer vergisi ödeyerek
satın almaları halinde, yüklenilen bu vergiler ait oldukları
dönem beyannamesinin indirim ve iade satırlarına dahil
edilecek, ortaya çıkacak KDV alacağı bu Tebliğin (1.2.2.1)
bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda iade
edilecektir. Ancak iade talebi ile ilgili olarak, Tebliğ
ekindeki Ek:1 belgesi yerine Ek:2 belgesi (1.2.2.1 bölümünde
sayılan diğer belgelerle birlikte) ibraz edilecektir.
1.2.3. İşletme ve Zenginleştirme Faaliyetlerinde İstisna
Uygulaması
Maden Kanunu hükümlerine göre, Enerji ve Tabi Kaynaklar
Bakanlığından altın, gümüş veya platin madenleri için
işletme ruhsatı alan firmalarla, zenginleştirme işini yapan
işletmelerin bu işlemlerde kullanılan mal ve hizmet
alışlarında istisna uygulaması bu Tebliğin (1.2.2.2)
bölümünde belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülecektir.
Öte yandan, işletme faaliyetini yürütenlere verilecek
zenginleştirme ve rafinaj hizmetleri ile zenginleştirme
faaliyetini yürütenlere verilecek rafinaj hizmetlerinin
istisna kapsamında değerlendirileceği tabiidir.
1.2.4. Rafinaj Faaliyetlerinde İstisna Uygulaması
1.2.4.1. Rafinaj Faaliyetinin Mahiyeti ve İstisna Kapsamında
İşlem Yapacak Mükellefler
Rafinaj; toz, külçe, takoz, granül ve benzeri formattaki
cevherin ya da daha önceden rafine edilmiş süs eşyası ile
kıymetli maden ihtiva eden hurda, atık, döküntü ve
cürufların kimyasal, metalürjik ya da günün teknolojisine
bağlı olarak başka yöntemler kullanılarak saflaştırılması
sonucunda kıymetli madenler borsasında işlem görebilecek her
çeşit kıymetli madenin elde edilmesi işlemidir.
İstisna uygulamasından, yaptıkları işlemler Hazine
Müsteşarlığı tarafından yayımlanmış olan Kıymetli Madenler
Borsasında İşlem Görecek Altın Standardı ve Rafinerileri
Hakkında Tebliğ ile Kıymetli Madenler Borsasında İşlem
Görecek Gümüş ve Platin Standartları ve Rafinerileri
Hakkında Tebliğ hükümlerine göre “rafinaj faaliyeti” sayılan
mükellefler faydalanabilecektir.
1.2.4.2. İstisna Kapsamına Giren İşlemler
İstisna kapsamına münhasıran altın, gümüş veya platinin
rafinajı faaliyetlerinde kullanılan mal ve hizmet alımları
girmektedir. Kapsam konusunda ayrıca bu Tebliğin (1.2.1) ve
(1.5) numaralı bölümlerinde yapılan açıklamaların dikkate
alınması gerekmektedir.
1.2.4.3. İstisnanın Uygulanması
İstisna, verginin önce uygulanıp sonra iade edilmesi
şeklinde yürütülecektir. Bu nedenle rafinaj faaliyetinde
bulunanların mal ve hizmet alımlarında genel hükümler
çerçevesinde katma değer vergisi uygulanacaktır. Bu şekilde
ödenen vergiler ilgili dönemde indirim konusu yapılacaktır.
Mükellefler tarafından indirim konusu yapılan vergilerden
bir vergilendirme döneminde gerçekleştirilen altın, gümüş
veya platin rafinajının bünyesine giren kısım bu Tebliğin
(1.2.1), (1.2.4.2) ve (1.5) bölümündeki açıklamalar dikkate
alınmak suretiyle tespit edilecektir. Rafinajı yapılacak
ürünün satın alınması sırasında ödenen vergilerin de iade
kapsamında değerlendirileceği tabiidir. Yüklenilen vergi
tutarı verilecek ilk KDV beyannamesine iade olarak dahil
edilecek ve buna göre hesaplanan KDV alacağı, mükellefin
isteğine göre mahsuben veya nakden iade edilecektir.
İade talebi bir dilekçe ile yapılacaktır. Dilekçeye istisna
kapsamında kabul edilen harcamalara ait yüklenilen vergi
tablosu ile istisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği döneme
ilişkin indirilecek katma değer vergisi listesi
eklenecektir. İade talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer
Vergisi Genel Tebliğinin ihracat istisnasından doğan katma
değer vergisi iadesindeki esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir tasdik
raporu ibraz edilen durumlarda da ihracat istisnası için
öngörülen limitler geçerli olacaktır.
Vergi daireleri, iade talep eden mükellefin altın, gümüş
veya platin rafinaj faaliyetini yürüten bir kuruluş olduğunu
bu Tebliğin (1.2.4.1) bölümünde yapılan açıklamalar
doğrultusunda araştırıp tespit ettikten sonra iade işlemini
yerine getireceklerdir.
Öte yandan, iade talebinin mahsuben yapılması veya nakden
iade taleplerinin asgari limitin altında olması nedeniyle
teminat ve inceleme raporu aranılmaksızın iade alan
mükelleflerin, bu şekilde iade aldıkları birbirini izleyen
12 vergilendirme dönemini kapsayan bir yeminli mali müşavir
raporu vermeleri gerekmektedir.
1.2.5. Yürürlük
13 üncü maddenin (c) bendinde yapılan değişiklik hükmü
1.1.2004 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Bu
tebliğin yürürlüğe girdiği tarihi içine alan vergilendirme
döneminden önce ve 1.1.2004 tarihinden sonra yapılan ve
istisna kapsamına girdiği halde katma değer vergisi
hesaplanan işlemlerde katma değer vergisi iadesi; arama,
işletme ve zenginleştirme faaliyetleri için bu Tebliğin
(1.2.2.1), rafinaj faaliyetleri için ise (1.2.4.3) bölümünde
yapılan açıklamalar doğrultusunda yerine getirilecektir.
Mükelleflerin bu dönemle ilgili iade tutarlarını, bu
Tebliğin yayımını izleyen 3 ay içinde verilecek
beyannamelerinden birisine dahil etmeleri gerekmektedir. Bu
beyannameye; sözü edilen dönemde yapılan istisna
kapsamındaki mal ve hizmet alışlarının aylar itibariyle
dökümünü gösteren liste ile yüklenilen vergi tablosu
eklenecektir. İade talebi ile ilgili olarak verilecek
beyannameye, bu tabloda gösterilen toplam vergi tutarı iade
olarak dahil edilecektir.
İadenin yeminli müşavir tasdik raporu ile talep edildiği
durumlarda bu dönemler için tek bir iade raporu
düzenlenebilecek, bu raporda her dönemin iade hesabı ayrıca
yapılıp iade tutarı belirtilecektir.
1.3. Limanlar ve Hava Meydanlarının İnşası, Yenilenmesi ve
Genişletilmesine İlişkin İstisna
Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesine 5228 sayılı
Kanunla eklenen (e) bendi ile limanlar ve hava meydanlarının
inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen
kendisi yapan veya yaptıran mükelleflere (3946 sayılı Kanun
kapsamında Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde yapan veya
yaptıran mükellefler dahil) bu işlere ilişkin olarak yapılan
mal teslimleri ve inşaat taahhüt işleri katma değer
vergisinden istisna edilmiştir.
Bu hükmün uygulanmasında;
-Liman; gemilerin yolcu indirip-bindirme, yükleme-boşaltma,
bağlama ve beklemelerine elverişli yeterli su derinliğine
sahip, teknik ve sosyal altyapı tesisleri, yönetim, destek,
bakım-onarım ve depolama birimleri bulunan tabii veya suni
olarak rüzgâr ve deniz tesirlerinden korunmuş kıyı
yapılarını (kruvaziyer limanlar ile yat limanları da bu
kapsamda değerlendirilecektir),
-Hava meydanı (alanı); karada ve su üzerinde, içerisindeki
bina, tesis ve donatımlar dahil hava araçlarının kalkması,
inmesi ve yer manevraları için hazırlanmış, hava araçlarının
bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına, yük ve yolcu
indirilip bindirilmesine elverişli tesisleri bulunan
yerleri,
ifade edecektir.
5228 sayılı Kanunla getirilen istisna hükmü uyarınca, liman
ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi
işlerini fiilen kendisi yapan veya başkasına yaptıran
mükellefler, bu düzenleme kapsamında işlemlerinin olduğundan
bahisle bağlı bulundukları vergi dairesine başvurarak
Ek:3’te yer alan belgeyi alacaklardır.
İstisnadan sadece katma değer vergisi mükellefleri
yararlanabileceğinden vergi daireleri katma değer vergisi
mükellefi olmayan kişi ve kuruluşlar adına istisna belgesi
düzenlemeyeceklerdir. Bu belge mükellefin bağlı olduğu vergi
dairesi müdürü tarafından imzalanıp, mühürlenecektir.
İstisna kapsamındaki işlemin belgede öngörülen tarihe kadar
bitirilememesi halinde mükellef süre uzatımına ilişkin
belgelerle birlikte müracaat edecek ve vergi dairesince
kendisine yeni bir belge verilecektir.
Bu istisnanın uygulanabilmesi için satın alınan mal ve
hizmetlerin liman ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi
ve genişletilmesi faaliyetlerinde kullanılması
gerekmektedir. Bu nedenle mobilya, mefruşat ve benzeri
demirbaşlar ile binek otomobili, insan taşımaya mahsus
otobüs, minibüs ve benzeri araç alımları istisna kapsamında
değerlendirilmeyecektir. İstisna kapsamında
değerlendirilmeyecek olan bu alımların yedek parça, yakıt,
tadil, bakım ve onarım masrafları ile ana hizmet
birimlerinin tadil, bakım, onarım, ısıtma, aydınlatma
giderleri, her türlü büro malzemesi, kırtasiye, yiyecek,
giyecek gibi alımlar ve temizlik hizmetlerinde istisna
uygulanmayacaktır.
Ancak, yukarıda sayılan faaliyetlerin icrası ile ilgili
ekipman, makine, teçhizat, sarf malzemesi, yedek parça, iş
makinesi, enerji gibi mal alımları ile inşaat taahhüt işleri
istisna kapsamında değerlendirilecektir.
Liman ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve
genişletilmesi işlerini kendisi yapan mükellefler, bu
işlerin yapımı esnasında kullanacakları mal alımlarında,
yaptıran mükellefler ise inşaat taahhüt işlerinde vergi
dairesinden temin ettikleri istisna belgesinin işletme
yetkililerince mühür (kaşe) ve imza tatbik edilerek
onaylanmış bir örneğini satıcılara/yüklenicilere
vereceklerdir. Satıcılar/yükleniciler yaptıkları teslim ve
hizmet ifalarına ilişkin faturada Vergi Usul Kanununun
muhafaza ve ibraz hükümleri gereğince saklamak zorunda
oldukları bu belgeye dayanarak, bu Tebliğin (1.5)
bölümündeki açıklamaları da göz önünde bulundurmak suretiyle
katma değer vergisi hesaplamayacaklardır.
Bu düzenleme tam istisna mahiyetinde olduğundan istisna
kapsamına giren teslim ve hizmetler dolayısıyla yüklenilen
vergiler, indirim yoluyla telafi edilememeleri halinde
satıcılara/yüklenicilere nakden veya mahsuben iade
edilebilecektir. Satıcılar/yükleniciler istisna kapsamındaki
işlemlerin beyan edildiği dönem beyannamelerine; iade talep
dilekçesi ve kendilerine verilen istisna belgesinin bir
örneğini, istisna kapsamındaki satışlara ait yüklenilen
vergi tablosunu, istisnaya konu işlemlerin gerçekleştiği
döneme ilişkin indirilecek katma değer vergisi ve istisna
kapsamında düzenlenen satış faturalarının listesini
ekleyeceklerdir.
İade talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinin ihracat istisnasından doğan katma değer
vergisinin iadesindeki esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir tasdik
raporu ibraz edilen durumlarda da ihracat istisnası için
öngörülen limitler geçerli olacaktır.
1.4. Ulusal Güvenlik Amaçlı Teslim ve Hizmetlere İlişkin
İstisna
Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesine 5228 sayılı
Kanunla eklenen (f) bendi ile Milli Savunma Bakanlığı,
Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı,
Savunma Sanayi Müsteşarlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı
Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Gümrük Muhafaza
Genel Müdürlüğüne milli savunma ve iç güvenlik ihtiyaçları
için uçak, helikopter, gemi, denizaltı, tank, panzer, zırhlı
personel taşıyıcı, roket, füze ve benzeri araçlar, silah,
mühimmat, silah malzeme, teçhizat ve sistemleri ile bunların
araştırma-geliştirme, yazılım, üretim, montaj, yedek parça,
bakım-onarım ve modernizasyonuna ilişkin olarak yapılan
teslim ve hizmetler ve bu teslim ve hizmetleri
gerçekleştirenlere bu kapsamda yapılacak olan, miktarı ve
nitelikleri yukarıda sayılan kuruluşlarca onaylanan teslim
ve hizmetler katma değer vergisinden istisna edilmiştir.
Sözü edilen 13 üncü maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye
dayanılarak bu istisnanın uygulamasına ilişkin usul ve
esaslar aşağıda belirtildiği şekilde tespit edilmiştir.
1.4.1. İstisnadan Faydalanacak Alıcılar
İstisna, bent hükmünde belirtilen mal ve hizmetlerin;
-Milli Savunma Bakanlığı,
-Jandarma Genel Komutanlığı,
-Sahil Güvenlik Komutanlığı,
-Savunma Sanayi Müsteşarlığı,
-Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı,
-Emniyet Genel Müdürlüğü ve
-Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğü’ne
teslim ve ifasında uygulanabilecektir.
1.4.2. İstisnanın Kapsamına Giren Mal ve Hizmetler
İstisna kapsamına;
-bentte sayılan ve benzeri araç ve silahlar ile bunların
oluşturduğu sistemlerin, bu araç, silah ve sistemlere
ilişkin mühimmat, teçhizat, yedek parça ve eklentilerinin
teslimi,
-yukarıda belirtilen araç, silah ve sistemlerle ilgili ar-ge
faaliyetleri için yapılan alımlar, yazılım, üretim, montaj,
tadil-bakım-onarım ve modernizasyon işlemi şeklindeki mal ve
hizmet alımları,
girmektedir.
Bu çerçevede söz konusu araç, silah ve sistemlerin temini
kapsamında alınan eğitim hizmetlerinin de istisnadan
yararlanacağı tabiidir. Aynı şekilde, idari ve hizmet
araçları dışında kalan muharebe ve taktik harekatla ilgili
savunma gereksinmelerini karşılamak üzere, özel olarak
muharebe için imal edilen zırhlı veya zırhsız, silahlı veya
silahsız motorlu araçların teslimleri de istisna kapsamında
mütalaa edilecektir.
Bentte sayılan kurum ve kuruluşlara sadece yukarıda
belirtilen teslim ve hizmetlerde istisna uygulanabilecek, bu
kuruluşların diğer harcamaları genel hükümler çerçevesinde
vergiye tabi olacaktır. Buna göre, ulusal güvenlikle ilgili
bu kuruluşların yemek, giyecek, hizmet binası, her türlü
büro malzemesi, mefruşat, kırtasiye, bentte sayılanlar
dışındaki araç alımları, taşıma işleri, istisna kapsamına
girmeyen iktisadi kıymetlerin, imal, inşa, tadil, bakım,
onarım harcamaları ve benzeri alımlar ulusal güvenlik
faaliyetleri ile veya dolaylı olarak ilgili olsa bile
istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir.
1.4.3. İstisnanın Uygulanması
1.4.3.1. Ulusal Güvenlikle İlgili Kurum ve Kuruluşların
Doğrudan Alımlarında İstisna Uygulaması
Bentte sayılan ulusal güvenlikle ilgili kurum ve kuruluşlara
istisna kapsamında doğrudan teslim ve hizmet ifasında
bulunan mükellefler, düzenleyecekleri faturada bu Tebliğin
(1.4.2) ve (1.5.) bölümündeki açıklamalar çerçevesinde
istisna uygulayarak işlem yapacaklardır. Faturada istisna
kapsamına girmeyen işlemler de bulunuyorsa, istisna olan
işlemler ayrıca gösterilecektir. Bu mal ve hizmetleri alan
kurum ve kuruluşlar faturayı düzenleyen mükellefe istisna
kapsamında yapılan işlemin belgelenmesi amacıyla örneği
Ek:4’te yer alan bir belge vereceklerdir. Bu belgede
mükellefin kimlik bilgileri ile faturanın tarih ve
numarasına yer verilerek, fatura muhteviyatı mal ve
hizmetlerin 3065 sayılı KDV Kanununun 13/f maddesi gereğince
katma değer vergisinden müstesna olduğu belirtilecektir.
Belge ihaleyi yapan kurum veya kuruluşun yetkili birim amiri
tarafından mühür ve imza tatbik edilmek suretiyle
onaylanacaktır. Bu belgenin Vergi Usul Kanununun muhafaza ve
ibraz hükümlerine uygun olarak mükellef tarafından
saklanacağı ve gerektiğinde yetkililere ibraz edileceği
tabiidir.
İstisna kapsamına giren malların ihaleyi açan kuruluş
tarafından ithal edilmesi halinde söz konusu belge ilgili
gümrük idaresine hitaben düzenlenecektir.
1.4.3.2. Tedarikçi Firmaların Alımlarında İstisna Uygulaması
İstisna kapsamına giren uçak, helikopter, gemi, denizaltı,
tank, panzer, zırhlı personel taşıyıcı, roket, füze ve
benzeri araçlar, silah, mühimmat, silah malzeme, teçhizat ve
sistemleri ile bunların araştırma-geliştirme, yazılım,
üretim, montaj, yedek parça, bakım-onarım ve
modernizasyonuna ilişkin teslim ve hizmetleri Tebliğin
(1.4.1) bölümünde sayılan kuruluşlara yapacak firmaların bu
işlemlerle ilgili mal ve hizmet alımlarında ise istisna;
önce alımlarda vergi uygulanıp daha sonra yüklenilen
verginin iade edilmesi suretiyle yürütülecektir.
Buna göre, ulusal güvenlikle ilgili kurum ve kuruluşlara
istisna kapsamında teslim ve hizmet ifasında bulunacak
mükellefler bu işlemlerle ilgili her türlü mal ve hizmet
alımlarında katma değer vergisi ödeyeceklerdir. Ancak ödenen
bu vergiler Tebliğin (1.4.4.1) bölümünde açıklandığı şekilde
iade edilecektir.
1.4.3.3. Yurt Dışında Yerleşik Firmalara Yapılan Teslim ve
Hizmetlerde İstisna Uygulaması
İstisna kapsamına giren bazı mal ve hizmetler, ulusal
güvenlikle ilgili kuruluşa karşı Türkiye’de yerleşik olmayan
firmalar tarafından taahhüt edilebilmekte ve yabancı firma
bu mal veya hizmetleri kısmen ya da tamamen yurt içinden
temin edebilmektedir. Bu durumda istisna uygulaması
aşağıdaki şekilde yürütülecektir.
Türkiye’de yerleşik olmayan firma ihalesini aldığı ulusal
güvenlikle ilgili kuruluşa bir dilekçe ile baş vurarak
istisna belgesi talep edecektir. Bu dilekçede;
-ihale sözleşmesinin tarih ve sayısı,
-ihale kapsamında satın alınacak mal ya da hizmetin cinsi ve
miktarı (adet, kg, m2 vb.)
-mal ya da hizmetin temin edileceği Türkiye’de yerleşik
satıcının ünvanı, adresi ve vergi dairesi hesap numarası,
yer alacaktır.
Ulusal güvenlikle ilgili kuruluş, satın alınacak mal ve
hizmetlerin cins ve miktar olarak ihaleye uygun olduğu
sonucuna varırsa Türkiye’de yerleşik olmayan firmaya Ek:5’te
yer alan istisna belgesini verecektir. Yabancı firma bu
belgenin noter onaylı bir örneğini satıcıya ibraz ederek
istisna kapsamında işlem yapılmasını isteyecektir.
Satıcılar, Vergi Usul Kanununun muhafaza ve ibraz
hükümlerine göre saklamak zorunda oldukları bu belgeye
dayanarak, belgede belirtilen mal ve hizmet satışı için
düzenleyecekleri faturada KDV hesaplamayacak, faturada “3065
sayılı Kanunun 13/f maddesi gereğince KDV hesaplanmamıştır.”
açıklamasına da yer vereceklerdir.
İstisna kapsamına giren mal ve hizmet satışı nedeniyle
Türkiye’de yerleşik olmayan firmanın ulusal güvenlikle
ilgili kuruluşa düzenleyeceği faturada ise katma değer
vergisi uygulanmayacağı tabiidir.
1.4.4. İade Uygulaması
1.4.4.1. Doğrudan Yapılan Teslimlerde ve Tedarikçi
Firmaların Alımlarında İade Uygulaması
Ulusal güvenlikle ilgili kurum ve kuruluşlara istisna
kapsamında mal teslimi ve hizmet ifasında bulunacak
mükelleflerin bu işlemlerle ilgili mal ve hizmet alışları
dolayısıyla satıcılara ödedikleri vergiler, mükellefin
talebine göre istisna kapsamındaki işlemin tamamlanmasından
sonra yada işlemin sonuçlanması beklenilmeden vergilendirme
dönemleri itibariyle nakden veya mahsuben iade edilecektir.
Tedarikçi firmaların istisna kapsamındaki işlemler nedeniyle
yüklendikleri vergiyi işlemin tamamlanmasından önce iade
almak istemeleri durumunda, istisna kapsamındaki işlemlerle
ilgili alış ve giderleri dolayısıyla adlarına düzenlenen ve
KDV indirimi için geçerli sayılan belgelerin dökümünü ihtiva
eden bir listeyi ihale makamına ibraz edeceklerdir. İhaleyi
yapan kurum ya da kuruluş tarafından incelenecek olan liste,
alış ve giderlerin mahiyet ve miktar olarak ihale ile ilgili
olduğunun tespit edilmesi halinde söz konusu kurum ya da
kuruluşun yetkili birim amiri tarafından aşağıdaki şerh
verilmek suretiyle kaşe/mühür ve imza tatbik edilerek
onaylanacaktır.
“Bu listede (rakam ve yazı ile) .........adet belge ile
alındığı belirtilen toplam (rakam ve yazı ile) .........YTL
tutarındaki mal ve hizmet, ......... tarih ve
.........sayılı (sözleşmenin adı yazılacak)
...........sözleşmesinde belirtilen ve tarafımıza 3065
sayılı KDV Kanununun 13/f maddesi uyarınca istisna
kapsamında teslim edilen ve/veya edilecek mal ve hizmetlerle
ilgilidir.” KAŞE/MÜHÜR ve İMZA
Bu listenin mükellef tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek
suretiyle onaylanmış bir örneğinin (işlemin tamamlanmasından
sonra yapılacak iade taleplerinde Tebliğ ekinde yer alan
Ek:4 yazısının bir örneği dahil) iade talebinin dayanağı
olan iade talep dilekçesine eklenmesi gerekmektedir. Bu
harcamalara ait katma değer vergileri ilgili oldukları
dönemlerde indirim konusu yapılacaktır. Mükellefler
tarafından hesaplanan yüklenilen vergi tutarı, verilecek ilk
KDV beyannamesine iade olarak dahil edilerek ortaya çıkacak
KDV alacağı, mükellefin isteğine göre mahsuben veya nakden
iade edilecektir. İşlemin tamamlanmasından sonraki iade
taleplerinin ise istisna kapsamındaki işlemlerin beyan
edildiği dönem beyannamesi ile yapılacağı tabiidir.
İade talep dilekçesine; istisna kapsamında kabul edilen
harcamalara ait yüklenilen vergi tablosu, istisnaya konu
işlemlerin gerçekleştiği döneme ait indirilecek katma değer
vergisi ve işlemin tamamlanmasından sonra yapılacak iade
taleplerinde istisna kapsamında düzenlenen satış
faturalarının listesi de eklenecektir. İşin tamamlanması
veya teslimin gerçekleşmesi üzerine, işlemin bünyesine giren
vergiler topluca hesaplanacak, daha önce beyannamelere
aktarılan yüklenilen vergi tutarları bundan düşülecek, varsa
kalan miktar iade olarak talep edilecektir.
İade talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinin ihracat istisnasından doğan katma değer
vergisinin iadesindeki esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir tasdik
raporu ibraz edilen durumlarda da ihracat istisnası için
öngörülen limitler geçerli olacaktır.
Öte yandan, iade talebinin mahsuben yapılması veya nakden
iade taleplerinin asgari limitin altında olması nedeniyle
teminat ve inceleme raporu aranılmaksızın iade alan
mükelleflerin, bu şekilde iade aldıkları birbirini izleyen
12 vergilendirme dönemini kapsayan bir yeminli mali müşavir
raporu vermeleri gerekmektedir.
1.4.4.2. Yurt Dışında Yerleşik Firmalara Yapılan Teslim ve
Hizmetlerde İade Uygulaması
Yurt dışında yerleşik firmalara istisna kapsamında teslim ve
hizmet ifasında bulunan mükellefler yüklendikleri vergileri
indirim yoluyla telafi edememeleri durumunda bu vergiler
kendilerine nakden veya mahsuben iade edilebilecektir. İade
talebi bir dilekçe ile yapılacak ve istisna kapsamındaki
işlemlerin beyan edildiği dönem beyannamesi ile birlikte
verilecektir. Dilekçeye; Tebliğ ekinde yer alan Ek:5
yazısının mükellef tarafından imza ve kaşe tatbik edilmek
suretiyle onaylanmış bir örneği, yüklenilen katma değer
vergisi tablosu, iade talep edilen döneme ait indirilecek
katma değer vergisi ve istisna kapsamında düzenlenen satış
faturalarının listesinin eklenmesi gerekmektedir.
İade talepleri, 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliğinin ihracat istisnasından doğan katma değer
vergisinin iadesindeki esaslar çerçevesinde
sonuçlandırılacaktır. İade için yeminli mali müşavir tasdik
raporu ibraz edilen durumlarda da ihracat istisnası için
öngörülen limitler geçerli olacaktır.
Öte yandan, iade talebinin mahsuben yapılması veya nakden
iade taleplerinin asgari limitin altında olması nedeniyle
teminat ve inceleme raporu aranılmaksızın iade alan
mükelleflerin, bu şekilde iade aldıkları bir birini izleyen
12 vergilendirme dönemini kapsayan bir yeminli mali müşavir
raporu vermeleri gerekmektedir.
1.5. İstisna Kapsamına Giren İşlemlerde Alt Sınır
Daha öncede belirtildiği üzere Katma Değer Vergisi Kanununun
13 üncü maddesinde sayılan istisnaların kapsamına giren
işlemlerde Bakanlar Kuruluna alt sınır tespit etme yetkisi
verilmiştir. Bakanlar Kurulunca bu yetki 27 Ağustos 2004
tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2004/7765 sayılı Kararname
ile kullanılarak istisnanın uygulanmasında alt limit, katma
değer vergisi hariç 500 Yeni Türk Lirası olarak tespit
edilmiştir. Tespit edilen bu tutar 3 Aralık 2004 tarihli
Resmi Gazetede yayımlanan 2004/8127 sayılı Kararname ile
yayımı tarihinden geçerli olmak üzere katma değer vergisi
hariç 100 Yeni Türk Lirası olarak yeniden belirlenmiştir.
Buna göre, 13 üncü maddede sayılan istisnalar kapsamına
giren işlemler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri
belgelerde gösterilen işlem bedelinin KDV hariç tutarının
100 Yeni Türk Lirasının altında olması halinde bu işlemlerde
istisna uygulanmayacak ve genel esaslar çerçevesinde katma
değer vergisi hesaplanacaktır. KDV hariç işlem bedelinin 100
Yeni Türk Lirası ve daha fazla olması halinde bedelin tamamı
için istisna kapsamında işlem yapılacaktır. Kısım kısım mal
teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda
anlaşılan durumlarda faturanın başlangıçta toplam bedel
üzerinden düzenlenmesi ve fatura tutarının da 100 Yeni Türk
Lirasını geçmesi durumunda istisna uygulanabilecektir.
Aynı belgede istisna kapsamına giren birden fazla işlemin
yer alması ve bunların toplamının 100 Yeni Türk Lirası ve
daha fazla olması halinde vergi hesaplanmayacaktır. Aynı
belgede istisna kapsamına giren ve girmeyen işlemlerin
birlikte yer alması halinde ise her bir işlem, tür ve tutar
itibariyle ayrı ayrı gösterilecek, istisna kapsamına giren
işlemlere ait bedeller toplamının 100 Yeni Türk Lirası ve
daha fazla olması halinde istisna kapsamına girmeyen işlem
bedellerinin toplamı üzerinden vergi hesaplanacaktır.
1.6. Devam Etmekte Olan İşlerde İstisna Uygulaması
Bu bölümde düzenlenen istisnalar kapsamına giren işlemlerin
istisna hükmünün yürürlüğünden önce başlaması ve/veya
sözleşmeye bağlanması istisnanın uygulamasına engel teşkil
etmemektedir. Bu nedenle istisna hükmünün yürürlük
tarihinden sonra yapılan teslim veya hizmet ifaları için
istisna kapsamında işlem yapılabilecektir. Ancak bu teslim
ve hizmet ifaları için yüklenilen katma değer vergilerinin
mükelleflere iade edilebilmesi için önceki dönemlerde
indirim yoluyla telafi edilememiş olması gerekmektedir.
İşlemlerin, istisna hükmünün yürürlüğünden önce gerçekleşen
kısmına ise istisnanın uygulanmayacağı tabiidir.
2. Kıymetli Taş Teslimlerine İlişkin İstisna
5228 sayılı Kanunla Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-g
maddesinde değişiklik yapılarak, kıymetli taşlardan elmas,
pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci, kübik
virconia teslimleri istisna kapsamına alınmıştır.
Bu hükme göre yukarıda belirtilen taşların oldukları gibi
teslim ve ithalinde katma değer vergisi uygulanmayacaktır.
Bu taşları ihtiva eden veya bu taşlardan yapılmış eşyanın
teslim ve ithalinin ise Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 23/f
maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak özel
matrah şekli uygulanmak suretiyle vergilendirilmesi uygun
görülmüştür.
İstisna kapsamına alınan kıymetli taşları ihtiva eden veya
bu taşlardan yapılmış eşya teslimlerinde katma değer vergisi
matrahı, teslim bedelinden varsa eşyanın ihtiva ettiği has
altın veya gümüş değeri ile kıymetli taşın maliyet bedeli
düşüldükten sonra kalan tutar olarak tespit edilecektir.
Eşyanın ihtiva ettiği has altın veya gümüş değeri 9 ve 69
Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğlerinde
açıklandığı şekilde hesaplanacaktır. Kıymetli taşın maliyet
bedeli ise kayıtlar esas alınarak satıcı tarafından tespit
edilecektir.
Düzenlenecek faturada eşyanın KDV hariç satış bedeli, has
altın ve gümüş değeri ile kıymetli taşın cins, adet, kırat
ve maliyet bedeli ayrıca yer alacaktır.
İthalatta alış faturasında eşyanın ihtiva ettiği kıymetli
taşların cinsi, adedi, kıratı ve bedeli gösterilecektir.
Katma değer vergisi matrahı, mamul eşyanın toplam değerinden
kıymetli taşın alış faturasında gösterilen değeri ile
eşyanın ihtiva ettiği has altın veya gümüşün gümrük
mevzuatına göre tespit edilen değeri toplamının düşülmesi
suretiyle hesaplanacaktır.
3. Uluslararası Toplantılara İlişkin İstisna
5228 sayılı Kanunla 3065 sayılı Katma Değer Vergisi
Kanununun geçici 19 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar
çerçevesinde Türkiye’de gerçekleştirilecek toplantıları
düzenleyenlere bu amaçla yapılacak teslim ve hizmetler ile
bu toplantılara katılan yabancı heyetlerin konaklamaları ve
bunlara görevlerinin ifası kapsamında yapılacak teslim ve
hizmetler 31.12.2005 tarihine kadar katma değer vergisinden
istisna edilmiştir.
Söz konusu istisna uygulanmasında, Bakanlar Kurulu, 213
sayılı Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinde yer alan ve
ilgili yılda uygulanmakta olan haddi, asgari tutar olarak
belirlemeye ve belirlenen bu tutarı iki katına kadar
artırmaya veya sıfıra kadar indirmeye, Maliye Bakanlığı ise
toplantılara ilişkin teslim ve hizmetleri tanımlamaya,
istisnaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili
kılınmıştır. Bakanlar Kurulu bu yetkisini 27 Ağustos 2004
tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2004/7765 sayılı Kararname
ile kullanılarak istisnanın uygulanmasında alt limiti, katma
değer vergisi hariç 500 Yeni Türk Lirası olarak tespit
etmiştir.
3.1. İstisna Uygulanacak İşlemler
İstisna, Türkiye’de düzenlenen uluslararası toplantılarla
ilgili mal ve hizmet alımlarında uygulanacaktır. Bu
toplantıların Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası
anlaşmalar çerçevesinde düzenlenmiş olması gerekmektedir.
3.2. İstisna Uygulanacak Mal ve Hizmetler
İstisna kapsamına, toplantıyı düzenleyenlerin toplantı ile
ilgili mal ve hizmet alışları ile toplantıya katılacakların
konaklama dahil görevlerinin ifası ile ilgili harcamaları
girmektedir. Katılanların özel ihtiyaçları ile ilgili
harcamalarında istisna uygulanmayacaktır.
3.3. İstisnanın Uygulanması
Toplantıyı Türkiye’de düzenleyen ve katma değer vergisi
istisnasından yararlanmak isteyenler, söz konusu toplantıya
ilişkin kullanacakları mal ve hizmetler ile bu toplantılara
katılan yabancı heyetlerin görevlerinin ifası kapsamında
yapılacak teslim ve hizmetlerin türünü ve gerekli diğer
bilgileri gösteren bir yazı ile Maliye Bakanlığına
başvuracaklardır. Bu yazıda toplantının konusu, tarihi ve
tarafları ile toplantının dayanağı olan uluslararası
anlaşmaya ilişkin bilgiler yer alacaktır.
Bakanlıkça yapılacak değerlendirme sonucunda toplantıyı
düzenleyenlere bir istisna belgesi verilecektir. Belgede,
ilgili uluslararası anlaşmaya da atıfta bulunularak,
toplantının konusu ve tarihi, toplantıyı düzenleyen
kuruluşun adı veya unvanı toplantıya katılacakların adı,
soyadı, alımların heyet olarak yapılması halinde heyetin
ismi ile istisna uygulanacak mal ve hizmetler belirtilecek
ve “Aynı faturada gösterilen istisna kapsamındaki teslim ve
hizmet bedellerinin KDV hariç toplamının 500 Yeni Türk
Lirası veya daha fazla olması halinde 3065 sayılı Katma
Değer Vergisi Kanununun geçici 19 uncu maddesi gereğince KDV
hesaplanmayacaktır.” şerhine yer verilecektir. Toplantıyı
düzenleyenler veya katılanlar bu belgenin bir örneğini
satıcılara vererek istisna uygulamasını talep edeceklerdir.
Satıcılar bu Tebliğin (1.5) bölümündeki açıklamaları da
dikkate almak suretiyle düzenleyecekleri faturada istisna
kapsamındaki işlemleri ayrıca belirtecek ve bunların KDV
hariç bedelleri toplamının 500 Yeni Türk Lirası veya daha
fazla olması halinde bu tutar üzerinden KDV
hesaplamayacaklardır.
İstisna kapsamına giren malların ithal edilecek olması
halinde bu belge ilgili gümrük idaresine verilecek, gümrük
idaresi alt limitle ilgili tespiti göz önünde tutmak
şartıyla gümrük makbuzunda KDV hesaplamayacaktır.
3.4. İndirim
Bu kapsamda teslim edilen mal ve hizmetler için yüklenilen
vergiler, vergiye tabi işlemler nedeniyle hesaplanan
vergiden indirilebilecektir. Ancak indirim yoluyla
giderilemeyen kısmın iadesi talep edilemeyecektir.
4. SERBEST BÖLGELERDE KATMA DEĞER VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ
Serbest Bölgeler Kanununun 6 ncı maddesi 5084 sayılı Kanunla
değiştirilerek, bu bölgelerde vergi, resim ve harç
mükellefiyetine dair mevzuat hükümlerinin uygulanmayacağına
ilişkin hükümler madde metninden çıkarılmıştır.
Öte yandan, Katma Değer Vergisi Kanununun 16/1-c maddesi
gereğince serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mallar ile
17 nci maddesinin 4 üncü fıkrasının (ı) bendi uyarınca
serbest bölgelerde verilen hizmetler katma değer vergisinden
müstesnadır.
Bu hükümler uyarınca, münhasıran serbest bölgede faaliyet
gösteren ve dolayısıyla işlemleri katma değer vergisinden
istisna olan işletmelerin katma değer vergisi açısından
mükellefiyet kaydının tesis edilmesine gerek
bulunmamaktadır.
5. FAZLA VE YERSİZ TEVKİF EDİLEN VERGİNİN İADESİ
Bakanlığımıza yansıyan olaylardan 91 Seri No.lu Katma Değer
Vergisi Genel Tebliğine göre tevkifata tabi olmayan
işlemlerde tevkifat yapıldığı, tevkifat oranının hatalı
uygulandığı, tevkifata tabi olmasına ve tevkifat
uygulanmasına rağmen hesaplanan katma değer vergisinin
tamamının mükellef tarafından beyan edildiği hallerde
gerekli düzeltmenin nasıl yapılacağı konusunda duraksamaya
düşüldüğü anlaşılmıştır.
Vergi Usul Kanununun düzeltme işlemlerine ilişkin hükümleri
ve Katma Değer Vergisi Kanununun 8 inci maddesi hükmü
uyarınca düzeltme işlemlerine yönelik açıklamalar 91 Seri
No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (I) bölümünde
ayrıntılı olarak açıklanmış bulunmaktadır.
Bu hükümler uyarınca; 91 Seri No.lu Katma Değer Vergisi
Genel Tebliğ kapsamındaki işlemler üzerinden yersiz ve
hatalı olarak yapılan tevkifat uygulamalarının düzeltilmesi
aşağıdaki açıklamalar dikkate alınarak sonuçlandırılacaktır.
5.1. Tevkifata Tabi Olmadığı Halde Tevkifat Uygulanan ve
Mükellefi Tarafından Verginin Tamamının Beyan Edildiği
İşlemler
Yersiz tevkifat uygulanan mükellef, sorumludan tevkifatın
mahiyetini ve miktarını gösteren bir belge alarak sorumlunun
bağlı olduğu vergi dairesine dilekçe ile başvuracak ve
verginin tamamını beyan ettiği halde yersiz uygulanan
tevkifat nedeniyle verginin tamamını tahsil edemediğini
belirterek bu verginin iadesini isteyecektir.
Tevkifatın yersiz olduğunun anlaşılması halinde vergi
dairesi, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesinden tevkifata
konu işlem bedelinin tamamen beyan edilip edilmediğini yazı
ile soracak, gelen cevaptan işlemin tevkifatsız olarak beyan
edildiğinin anlaşılması üzerine yersiz olarak tevkif edilen
ve ödenen vergi, mükellefe red ve iade edilecektir.
5.2. Tevkifata Tabi Olan ve Tevkifata Tabi Tutulan, Ancak
Mükellefi Tarafından Verginin Tamamının Beyan Edildiği
İşlemler
Tevkifata tabi olan ve tevkifata tabi tutulan, ancak
verginin tamamı beyan edilen işlemlerde düzeltme talebi
tevsik edici belgelerle mükellefin bağlı olduğu vergi
dairesine yapılacaktır. Vergi dairesi düzeltme talebini
yerine getirmek için sorumlunun vergi dairesinden de bilgi
alarak işlemi sonuçlandıracaktır.
5.3. Tevkifata Tabi Olmadığı Halde Tevkifata Tabi Tutulan ya
da Yüksek Tevkifat Oranı Uygulanan ve Mükellefi Tarafından
Verginin Tamamı Beyan Edilmeyen İşlemler
Tevkifata tabi olmadığı halde tevkifata tabi tutulan ya da
yüksek tevkifat oranı uygulanan ve mükellefi tarafından
tamamı beyan edilmeyen işlemlerde Tebliğin (5.1) bölümüne
göre işlem yapılacaktır.
Yapılan düzeltme işlemi sonucunda iade edilen katma değer
vergisi tutarı mükellef tarafından iadenin gerçekleştiği
döneme ait KDV beyannamesinin “İlave edilecek KDV” satırında
beyan edilecektir. Bu düzeltme işlemi sonucunda vergi ziyaı
söz konusu olmadığından ceza ve gecikme faizi
uygulanmayacaktır.
5.4. Genel Bütçeli Kuruluş Saymanlıkları Tarafından Yapılan
Tevkifatlarda Düzeltme
Genel bütçeli kuruluş saymanlıkları tarafından yapılan
hatalı tevkifatlar yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde
ödemeyi yapan saymanlıklarca düzeltilecek ve gereken
durumlarda iade edilecektir. Bu şekilde yapılacak red ve
iade işlemlerinde Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin
eki 29 örnek numaralı “Düzeltme ve İade Belgesi”nin ödeme
belgesine bağlanması gerekmektedir.
6. TÜRKİYE’DE İKAMET ETMEYENLERE DÖVİZ KARŞILIĞI YAPILAN
TESLİMLERDE ALT SINIR
61 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği kapsamında
yapılan teslimlerde halen 1.000 Yeni Türk Lirası olarak
geçerli olan alt sınır, bu Tebliğin yayımını izleyen ay
başından itibaren 600 Yeni Türk Lirası olarak
uygulanacaktır.
7. TEKSTİL VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNDEKİ FASON İŞLERLE İLGİLİ
TEVKİFATTAN DOĞAN KDV İADE ALACAKLARININ SSK PRİM BORÇLARINA
MAHSUBU
72 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğine göre,
tekstil ve konfeksiyon sektöründe yapılan fason işler
dolayısıyla vergi tevkifatı uygulanan mükelleflere sadece
kendi vergi borçlarına mahsup suretiyle iade
yapılabilmektedir.
Bu Tebliğin yayımından itibaren bu mükelleflerin söz konusu
işlemlerden doğan iade alacaklarının, kendi Sosyal
Sigortalar Kurumu prim borçlarına mahsubu da
yapılabilecektir.
8. KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞLERİNDE YAPILAN
DEĞİŞİKLİKLER
-Alkollü içki teslimlerinde özel matrah şekli TEKEL’in
ilgili işletmeleri tarafından üretilen veya ithal edilen
içkilerde uygulanmakta, diğer kamu veya özel sektör
işletmelerinin alkollü içki teslimlerinde genel esaslara
göre işlem yapılmaktadır. Ancak, TEKEL’in ilgili
işletmelerinin özelleştirilmesi nedeniyle bu işletmeler için
öngörülen özel matrah şekli uygulaması fiilen ortadan
kalkmıştır. Bu durumun konuyla ilgili düzenlemelere
yansıtılması gerektiğinden, 1 Seri No.lu Katma Değer Vergisi
Genel Tebliğinin (VII/D) bölümünde değişiklik yapan 89 Seri
No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (B/1) bölümünün
birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, üçüncü
paragrafı yürürlükten kaldırılmıştır:
“Diğer taraftan, bayi paylarının indirim mekanizmasında
ortaya çıkardığı aksaklıkları önlemek maksadıyla, tütün
mamullerinin satışında da Kanunun 29 uncu maddesinin 3
numaralı fıkrasının verdiği yetkiye dayanılarak spor-toto,
milli piyango ve müşterek bahislere paralel bir uygulama
yapılması usulü getirilmiştir.”
-Yukarıdaki açıklamalara bağlı olarak, 1 Seri No.lu Katma
Değer Vergisi Genel Tebliğinin (VIII/F) bölümünde değişiklik
yapan 89 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin
(B/2) bölümünün ikinci paragrafını teşkil eden örnek
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Örnek: Diş hekimliği faaliyeti ile iştigal eden mükellef
diş hekimi (A) 50,50 Yeni Türk Lirası bedel karşılığı
mesleki yayına (dergiye) abone olmuştur. Alış vesikasında
katma değer vergisi gösterilmeyeceğinden, mükellef vergiye
tabi işlemleri üzerinden hesapladığı katma değer vergisinden
indirebileceği katma değer vergisini, iç yüzde oranı ile
(50,50 x 1/101=) 0,50 Yeni Türk Lirası olarak
hesaplayacaktır.”
-39 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (I/A)
bölümünde belirtildiği üzere, Türkiye'de ikamet etmeyen
yolculara satış yapanların satış sırasında tahsil ettikleri
vergileri, alıcılara iade ettiği dönemde indirim konusu
yapmaları gerekmektedir. Ancak, 51 Seri No.lu KDV Genel
tebliğinde iadelerini aracı kurumlar vasıtasıyla
gerçekleştiren satıcıların, indirimlerini aracı kurumların
kendilerine icmal gönderdiği dönem içinde yapacakları
açıklanmıştır. Sözü edilen Tebliğde indirim için satıcıların
icmallerde gösterilen tutarı ödemelerine ilişkin bir şartın
yer almaması indirim dönemi bakımından farklılık
oluşturmaktadır. Bu farklılığın giderilmesi ve uygulama
birliğinin sağlanması bakımından 51 Seri No.lu Katma Değer
Vergisi Genel Tebliğinin (E/3) bölümünün ikinci paragrafı
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Söz konusu icmaller, satıcılar tarafından Vergi Usul
Kanununda öngörülen süreler içinde defterlerine
kaydedilecektir. Katma değer vergisi indirimi ise aracı
kuruma yapılacak ödemeye karşılık olarak aracı kurumlar
tarafından düzenlenecek olan (avans şeklinde yapılan
ödemeler için düzenlenen icmaller hariç) ödeme belgelerine
dayanılarak, ödeme belgesinin deftere kaydedildiği dönem
beyannamesinde yapılacaktır.”
-Gümrük beyannamelerinin ibrazı ile ilgili olarak, 84 Seri
No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (I/1.1.3.i)
bölümünün birinci satırı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“-Gümrük beyannamesi (aslı veya noter, gümrük idaresi,
ilgili vergi dairesi müdürü ya da yeminli mali müşavirce
onaylı örneği),”
-Sorumluluk uygulamasına ilişkin olarak 91 Seri No.lu Katma
Değer Vergisi Genel Tebliğinin A/5-f bölümünün son paragrafı
bu Tebliğin yayımını izleyen ay başından geçerli olmak üzere
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Öte yandan, bu Tebliğin uygulamasında uluslararası gözetim
şirketleri tarafından ifa edilen gözetim hizmetleri ile yapı
denetim kuruluşlarının sunduğu yapı denetim hizmetleri
denetim hizmeti kapsamında tevkifata tabi bulunmaktadır.”
Tebliğ olunur.
(1) 31 Temmuz 2004 tarih ve 25539 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
(2) 25.06.1985 tarih ve 18785 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır. |