3065 sayılı
Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu uygulamasına ilişkin olarak
aşağıdaki açıklama ve düzenlemelerin yapılmasına gerek
duyulmuştur.
A. FASON OLARAK
YAPTIRILAN TEKSTİL VE KONFEKSİYON İŞLERİNDE KDV UYGULAMASI
1.
Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşlerinde Sorumluluk Uygulaması
KDV
Kanununun 9 uncu maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak 51
Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (II) numaralı bölümü ile
getirilen ve kapsamı söz konusu Genel Tebliğin (II/A)
bölümü, 53 ve 58 Seri No.lu KDV Genel Tebliğlerinde
belirlenen, fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon
işlerinde sorumluluk uygulaması bu Tebliğin yayımlandığı
tarihi izleyen ay başından geçerli olmak üzere
kaldırılmıştır.
Buna göre,
bu Tebliğin yayımlandığı tarihi izleyen ayın başından sonra
ifa edilecek fason tekstil ve konfeksiyon işlerinde KDV
tevkifatı uygulanmayacaktır.
2.
Fason Tekstil ve Konfeksiyon İşlerinde İndirimli Oran ve
İade Uygulaması
2.1.
İndirimli Oran Uygulaması
Mal ve
hizmetlere uygulanacak KDV oranlarının belirlendiği
2002/4480 sayılı BKK eki Karara ekli (II) sayılı Listenin
(B) bölümüne 2007/12143 sayılı BKK ile 22 nci sıra eklenerek
"Fason olarak yapılan tekstil ve konfeksiyon işleri"ne
uygulanacak KDV oranı, 01.06.2007 tarihinden geçerli olmak
üzere %8 olarak belirlenmiştir.
51 Seri
No.lu KDV Genel Tebliğinin (II/A) bölümünde de belirtildiği
üzere, fason işin şartı, imal edilecek mal ile ilgili ana
hammadde başta olmak üzere hammaddelerin fason iş
yaptıranlarca temin edilmesidir. Bu genel belirleme
çerçevesinde bazı işlerde KDV oranının ne olacağı konusunda
tereddütler oluştuğu anlaşılmıştır.
Buna göre;
- boyama,
apre, baskı ve kasarlama işlerinde boya ve kimyevi
maddelerin,
- yıkama
işlerinde kimyevi maddelerin,
bu işleri
yaptıranlar tarafından temin edilip bu işleri yapanlara
verilmesi halinde indirimli oran kapsamında işlem
yapılacaktır. Ancak, bu işlerde boya ve kimyevi maddelerin
fason işi yapanlar tarafından temin edilip kullanılması
halinde yukarıda belirtilen işlere genel vergi oranı
uygulanacaktır.
Bunlar
dışında kalan; ütüleme, çözgü, haşıl, dikim, kesim,
tıraşlama, zımpara, şardon, yakma, ram, nakış ve benzeri
bütün fason işlerde %8 oranı uygulanacaktır. Bu işlerin,
boya ve kimyevi maddelerin işi yapan tarafından temin
edilerek kullanıldığı boya, apre, kasarlama, baskı ve yıkama
işleri ile birlikte yapılması halinde, %8 ve %18 oranına
tabi işler için ayrı fatura düzenlenmesi veya aynı faturada
bu işlerin ayrıca gösterilmesi ve her bir işin bedeli
üzerinden tabi oldukları oranda KDV hesaplanması
gerekmektedir.
Fason
işlerde, dikiş ipliği, fermuar, düğme gibi yardımcı madde ve
malzemelerin fason işi yapanlar tarafından temin edilip
kullanılması indirimli oran uygulamasına engel değildir.
Tekstil ve
konfeksiyon sektöründeki fason işlerde indirimli oran
uygulaması sadece giyim eşyalarına verilen fason işlerle
sınırlı değildir. Perde, mobilya kumaşı, havlu, çuval ve
benzerleri ile bunların imalinde kullanılacak iplik veya
kumaşa verilen fason hizmetler de yukarıdaki açıklamalar
çerçevesinde %8 oranına tabi olacaktır.
2.2.
İade Uygulaması
KDV
Kanununun (29/2) maddesi uyarınca, bu Kanunun 28 inci
maddesine dayanılarak Bakanlar Kurulu tarafından vergi oranı
indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup bu işlemlerin
gerçekleştiği dönemde indirim yoluyla telafi edilemeyen ve
tutarı Bakanlar Kurulunca belirlenen sınırı aşan vergi, bu
mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile
genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan
borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin
%51'i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme
kapsamında bulunan işletmeler ile organize sanayi
bölgelerinden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine
ilişkin borçlarına mahsuben ödenebilmekte, yılı içinde
mahsuben iade edilemeyen vergi ise Bakanlığımızca belirlenen
usul ve esaslar çerçevesinde mükelleflere nakden veya
mahsuben iade edilebilmektedir.
İndirimli
orana tabi işlemlerden doğan KDV iade alacaklarının yılı
içinde mahsuben, yılı geçtikten sonra nakden iadesine
ilişkin usul ve esaslar 99 ve 101 Seri No.lu KDV Genel
Tebliğlerinde açıklanmıştır. İndirimli orana tabi fason
işlerden doğan KDV alacaklarının iadesine ilişkin usul ve
esaslar ise KDV Kanununun (29/2) maddesi ile Bakanlığımıza
verilen yetkiye dayanılarak aşağıda belirlenmiştir.
Buna göre,
tekstil ve konfeksiyon sektöründe indirimli orana tabi fason
işlerden doğan KDV alacakları miktara bakılmaksızın
münhasıran vergi inceleme raporu sonucuna göre iade
edilecektir. İade talebi vergi inceleme raporunun vergi
dairesine intikal ettiği tarihte geçerlik kazanacaktır.
Mükelleflerin KDV iade alacağının tamamı için 6183 sayılı
Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan cinsten teminat
göstermeleri halinde iade talebi, 99 ve 101 Seri No.lu KDV
Genel Tebliğlerinde belirtilen belgelerin ibraz edilmiş
olması şartıyla, teminatın gösterildiği tarih itibariyle
geçerlik kazanacak, teminat vergi inceleme raporu sonucuna
göre çözülecektir.
Bu
açıklamalara göre, indirimli orana tabi fason işlerden doğan
KDV alacağının mahsuben iadesinin talep edilmesi halinde,
vergi inceleme raporunun vergi dairesine intikal ettiği
tarihten sonra muaccel hale gelecek kendilerine ait; ithalde
alınanlar dahil vergi borçları, SSK prim borçları ile
elektrik ve doğalgaz borçlarına mahsup yapılabilecektir.
Teminat gösterilmesi halinde, belgelerin tamamlanıp
teminatın gösterildiği tarihten sonra muaccel hale gelecek
yukarıda sayılan borçların mahsubu yapılabilecek, teminat
vergi inceleme raporu sonucuna göre çözülecektir.
İndirimli
orana tabi işlerden doğan KDV alacakları, yılı içinde
mahsubun mümkün olmaması halinde izleyen yılda 99 Seri No.lu
KDV Genel Tebliğinin (1.5) bölümünde belirtilen süre içinde
nakden iade olarak talep edilebilmektedir. Yılı içinde
mahsubu gerçekleşmeyen indirimli orana tabi fason işlerden
doğan KDV alacaklarına ilişkin nakden iade talepleri vergi
inceleme raporunun vergi dairesine intikal ettiği tarihten
sonra yerine getirilecektir. Bu nakden iade talepleri için
fason hizmetin ifa edildiği yılı izleyen yıl içinde teminat
gösterilmesi halinde, belgelerin tamamlanıp teminatın
gösterildiği tarihten sonra nakden iade talebi yerine
getirilebilecek, teminat vergi inceleme raporu sonucuna göre
çözülecektir.
B.
YMM KDV İADESİ TASDİK RAPORU ÜCRETLERİNE İLİŞKİN KDV'NİN
İADESİ
KDV
Kanununun (29/2) ve 32 nci maddeleriyle, bu maddelerde
belirtilen işlemlerden kaynaklanan iade uygulamalarına
ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye
Bakanlığına yetki verilmiş olup, Bakanlıkça bu yetki çeşitli
genel tebliğlerde yapılan düzenlemeler ile kullanılmıştır.
İade hakkı
doğuran işlemler nedeniyle yüklenilen ve iade konusu
yapılabilecek KDV'nin kapsamı ile ilgili açıklamaların yer
aldığı;
- 24 Seri
No.lu KDV Genel Tebliğinin (E) bölümünde, faaliyetleri
kısmen veya tamamen iade hakkı doğuran işlemlerden oluşan
mükelleflerin iade hesaplarında, iade kapsamına mal ve
hizmet alışları yanında genel giderler ve amortismana tabi
iktisadi kıymetler nedeniyle yüklenilen vergilerin de dahil
olduğu,
- 39 Seri
No.lu KDV Genel Tebliğinin (D) bölümünde, yüklenilen
vergiler kapsamına, iade hakkı doğuran işlemle
ilgilendirilebilen normal alış ve giderler, genel imal ve
genel idare giderleri ile amortismana tabi iktisadi kıymet
için yapılan harcamalara ilişkin vergilerin girdiği,
belirtilmiştir.
YMM KDV
İadesi Tasdik Raporu ücretleri, iade hakkı doğuran işlemle
ilgili bir giderdir.
Bu nedenle,
KDV iadeleri dolayısıyla düzenlenen Tasdik Raporları
dolayısıyla yüklenilen katma değer vergilerinin indirimin
mümkün olmaması halinde iade konusu yapılması mümkün
bulunmaktadır.
C.
99 SERİ NO.LU KDV GENEL TEBLİĞİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
1. Tebliğin
(1.4.1.) bölümünde iade talep dilekçesine eklenecek
belgelerin sayıldığı ilk paragrafın "a)" sırasına ait
parantez içi ibare aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"- ... (bu
listelerde fatura düzenleme haddinin altında kalan alış ve
satış tutarları ile aynı mükelleften yapılan alış veya aynı
mükellefe yapılan satışların toplamı tek tutar olarak
belirtilebilecektir.),"
2. Tebliğin
(1.5.) bölümünde iade talep dilekçesine eklenecek belgelerin
sayıldığı paragrafın birinci tiresi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"- İndirimli
orana tabi işlemlerin yapıldığı yıla ait alış ve satış
faturalarının listesi (bu listelerde fatura düzenleme
haddinin altında kalan alış ve satış tutarları ile aynı
mükelleften yapılan alış veya aynı mükellefe yapılan
satışların toplamı tek tutar olarak belirtilebilecektir.),"
D.
ALÜMİNYUM PROFİL VE ALÜMİNYÜM LEVHA TESLİMLERİNDE TEVKİFAT
UYGULAMASI
104 Seri
No.lu KDV Genel Tebliğinin (2.1) bölümünde yapılan düzenleme
ile tevkifat kapsamına alınan alüminyum profil ve alüminyum
levha teslimlerinde tevkifat uygulamasının, bu Tebliğin
yayımını izleyen ayın başından itibaren yapılacak
teslimlerde geçerli olmak üzere, aşağıdaki şekilde
yürütülmesi uygun görülmüştür.
Buna göre,
alüminyum profil ve alüminyum levha teslimlerinde KDV
tevkifatı;
- bunları
doğrudan slab, billet, külçe gibi ham maddelerden imal
edenler tarafından yapılacak ilk teslimleri ile
- bunları
ithal edenler tarafından yapılacak ilk teslimlerinde,
uygulanacak,
profil ve levhanın ilk üreticileri ve ithalatçılarından
sonraki safhalardaki teslimleri KDV tevkifatına tabi
tutulmayacaktır.
Öte yandan,
104 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin değişiklik yaptığı, 96
Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (5.3) numaralı bölümü
kapsamına giren ve levha ile profil dışında kalan diğer
alüminyum mamullerinin her safhasında KDV tevkifatı
uygulanacağı tabiidir.
E.
VADE FARKI, KUR FARKI VE MATRAHTA DEĞİŞİKLİĞE YOL AÇAN
İŞLEMLERDE KDV UYGULAMASI
1.
Vade Farkları
KDV
Kanununun 24/c maddesine göre, vade farkı, fiyat farkı,
faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar
altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler KDV
matrahına dahildir.
Buna göre,
teslim ve hizmet işlemlerine ait faturada ayrıca gösterilen
vade farkları matraha dahil edilecek ve işlemin tabi olduğu
KDV oranı üzerinden vergilendirilecektir.
Öte yandan,
vadeli işlemlerde bedelin zamanında ödenmemesi nedeniyle
ortaya çıkan yeni vade farkları da vadeli satışa konu teslim
ve hizmete ilişkin matrahın bir unsuru olduğundan, bu vade
farklarının ayrıca fatura edilmesi ve vadeli satışa konu
teslim veya hizmetin yapıldığı tarihte bu işlemlerin tabi
olduğu oran üzerinden KDV hesaplanarak, vade farkı
faturasının düzenlendiği döneme ilişkin beyannamede beyan
edilmesi gerekmektedir.
2.
Kur Farkları
Bedelin
döviz cinsinden veya dövize endekslenerek ifade edildiği
işlemlerde, bedelin kısmen veya tamamen vergiyi doğuran
olayın vuku bulduğu tarihten sonra ödenmesi halinde, satıcı
lehine ortaya çıkan kur farkı esas itibariyle vade farkı
mahiyetinde olduğundan, matrahın bir unsuru olarak
vergilendirilmesi gerekmektedir.
Buna göre,
teslim veya hizmetin yapıldığı tarih ile bedelin tahsil
edildiği tarih arasında ortaya çıkan lehte kur farkı için
satıcı tarafından fatura düzenlenmek ve faturada gösterilen
kur farkına, teslim veya hizmetin yapıldığı tarihte bu
işlemler için geçerli olan oran uygulanmak suretiyle KDV
hesaplanacaktır.
Bedelin
tahsil edildiği tarihte alıcı lehine kur farkı oluşması
halinde, kur farkı tutarı üzerinden alıcı tarafından
satıcıya bir fatura düzenlenerek, teslim ve hizmetin
yapıldığı tarihteki oran üzerinden KDV hesaplanması
gerekmektedir.
3.
Malların İade Edilmesi, İşlemin Gerçekleşmemesi veya
İşlemden Vazgeçilmesi
KDV
Kanununun 35 inci maddesinde, "Malların iade edilmesi,
işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair
sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde,
vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellef bunlar için
borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükellef ise
indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun
şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzeltir.
Şu kadar ki, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş
olması ve bu girişin defter kayıtları ile beyannamede
gösterilmesi şarttır." hükmü yer almaktadır.
Bu hükme
göre, matrahta değişikliğin vuku bulduğu tarihte işlemin
tabi olduğu KDV oranının değişmiş olması halinde düzeltme
işleminin, ilk teslim veya hizmetin yapıldığı tarihte bu
işlemler için geçerli olan KDV oranı esas alınmak suretiyle
yapılması gerekmektedir.
Tebliğ olunur.